O Frisby Stereotests
Test z losowych punktów
Frisby Stereotest jest testem z losowych punktów. Oznacza to, że figura testowa ma ten sam losowy wzór punktów co tło. Testy stereoskopowe z losowych punktów są często stosowane do badania precyzyjnej stereopsji, szczególnie potrzebnej przy czynnościach wymagających precyzyjnej motoryki.
Wyróżnia się wieloma unikalnymi cechami na tle innych testów widzenia stereoskopowego.
Oglądany w warunkach naturalnego widzenia
Frisby Stereotest przedstawia obiekty z „rzeczywistą głębią”, oglądane w naturalny sposób. Oznacza to, że do wytworzenia efektu głębi nie wykorzystuje stereogramów i nie wymaga noszenia specjalnych okularów.
Pozwala to uniknąć wad stereogramów w niektórych grupach pacjentów, np. u niemowląt i małych dzieci, które mogą odmawiać założenia okularów czerwono-zielonych lub polaryzacyjnych albo rozpraszać się nimi i nie koncentrować na teście. Ponadto niektórzy ortoptyści uważają, że takie okulary mogą działać dysocjująco u pacjentów z niestabilnym obuocznym widzeniem pojedynczym, a tym samym dawać mylący wynik.
Łatwy w użyciu
Frisby Stereotests zaprojektowano tak, aby były bardzo łatwe w przeprowadzaniu. Są wykonane z prostych materiałów, a ich prezentacja jest nieskomplikowana. Większość pacjentów szybko rozumie, czego się od nich oczekuje, a badający bez trudu uczy się prezentowania testów.
„Sprawdzanie” zrozumienia zadania
Wszystkie Frisby Stereotests pozwalają badającemu sprawdzić, czy pacjent rozumie zadanie, w ramach wstępnych prób „szkoleniowych” lub „pokazowych”. To kolejna zaleta wynikająca z unikalnej cechy, jaką jest możliwość powtarzania badania bez ryzyka, że pacjent nauczy się, jak je zaliczyć.
Badanie można powtarzać bez ryzyka, że pacjent nauczy się je zaliczać z niewłaściwych powodów lub z pamięci
Wszystkie Frisby Stereotests umożliwiają powtarzanie badania bez ryzyka, że pacjent nauczy się je zaliczać z niewłaściwych powodów lub zapamięta, gdzie znajduje się cel. To cecha unikalna wśród testów stereoskopowych. Jest szczególnie korzystna, gdy pacjent jest badany wielokrotnie w trakcie diagnostyki lub leczenia, np. w prowadzeniu mikrozeza (zwanego także mikrotropią lub zespołem monofiksacji). To jeden z powodów, dla których test Frisby jest zazwyczaj preferowanym testem stereoskopowym wśród ortoptystów i okulistów w Wielkiej Brytanii.
Jeśli chodzi o powtarzalne badanie widzenia stereoskopowego, nie wszystkie testy oferują ten sam poziom wiarygodności. Choć producenci innych testów twierdzą, że zapewniają one wiarygodne wyniki przy powtarzaniu badania – ponieważ ich zdaniem odgadnięcie figur nie jest możliwe – należy pamiętać o kilku ważnych kwestiach.
Testy stereogramowe wykorzystują stereogramy z losowych punktów z ukrytymi kształtami, widocznymi tylko przy prawidłowo funkcjonującym widzeniu obuocznym. Choć zmniejsza to prawdopodobieństwo zwykłego zgadywania kształtów, nie eliminuje całkowicie problemu zapamiętywania. Gdy pacjent raz zobaczy i rozpozna kształty w pierwszym badaniu, może je zapamiętać na kolejne sesje. Stwarza to ryzyko, że rozpozna je na podstawie znajomości, a nie rzeczywistej stereopsji, co może podważać wiarygodność powtarzanych badań.
Frisby Stereotest ma natomiast wyraźną przewagę pod względem powtarzalności. Wykorzystuje rzeczywiste wskazówki głębi 3D, wytwarzane przez płytki o różnej grubości, a nie statyczne wzory wizualne. Taka konstrukcja pozwala zmieniać odległość badania i orientację płytki, przez co pacjent praktycznie nie może zaliczyć testu dzięki pamięci czy znajomości materiału. Test pozostaje „świeży” i obiektywny, ponieważ fizyczne właściwości zadania się zmieniają, co zapewnia dokładny pomiar widzenia stereoskopowego przy każdej ocenie.
W sytuacjach wymagających wielokrotnej oceny – czy to w terapii widzenia, przy monitorowaniu rozwoju wzroku, czy przy ocenie widzenia stereoskopowego w czasie – Frisby Stereotest stanowi znacznie bardziej wiarygodne i powtarzalne rozwiązanie. Jego unikalne podejście gwarantuje, że wyniki odzwierciedlają rzeczywistą obuoczną percepcję głębi, a nie wcześniejszy kontakt z materiałem testowym. Dzięki temu Frisby Stereotest szczególnie dobrze sprawdza się zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, gdy niezbędne są spójne i dokładne pomiary.
Wbudowane zabezpieczenia przed wskazówkami jednoocznymi
Frisby Stereotest ma wbudowane zabezpieczenia minimalizujące szansę prawidłowej odpowiedzi na podstawie wskazówek jednoocznych. Wskazówki takie stanowią zagrożenie we wszystkich testach stereoskopowych.
Aby uniknąć wskazówek jednoocznych, Frisby Stereotests muszą być prezentowane prawidłowo. Testy należy oglądać na wprost i nieruchomo, przy nieruchomej głowie pacjenta.
Płytki należy pokazywać uniesione ok. 5–10 cm nad jednolitym tłem (pudełko lub etui testu zaprojektowano tak, by trzymać przy nim płytkę. Jeśli płytka leży płasko na powierzchni, cel może stać się widoczny dzięki wskazówkom cieniowania).
Zaletą testu Frisby jest to, że pozwala na wstępną fazę objaśniającą lub „szkoleniową” bez szkody dla badania. W tym czasie można wykorzystać wskazówki jednooczne, aby upewnić się, że pacjent rozumie, czego się od niego oczekuje. Można to zrobić, kładąc płytkę wzorem do tła, jak opisano wyżej, lub opierając płytkę na jednym narożniku i obracając ją na boki, co pozwala dostrzec wzór testowy.
Te wskazówki jednooczne całkowicie znikają i nie mogą zostać odtworzone, gdy test jest prezentowany prawidłowo. Przy badaniu niemowląt i małych dzieci może być konieczne delikatne przytrzymanie dłonią ich głowy, aby pozostawała nieruchoma.
W badaniu naukowym Frisby Stereotest uznano za najmniej podatny na wskazówki jednooczne w porównaniu z innymi powszechnie stosowanymi testami stereoskopowymi do bliży (Holmes, J. M. & Leske, D.A. Monocular clues in tests of stereoeacuity. Transactions of Orthoptic Congress, Stockholm, Sweden, 1999).