Het verhaal van Henry
De aandoening van Henry betrof een probleem met de motorische fusie – de aansturing van de kleine spieren die de ogen samen bewegen, zodat beide op hetzelfde punt gericht blijven.
De samenvatting
Het linkeroog van Henry had de neiging naar buiten af te wijken, een vorm van exotropie (naar buiten scheelzien), wat dubbelzien veroorzaakte, vooral als hij moe was, terwijl zijn gezichtsscherpte en diepteperceptie verder normaal waren.
Na verloop van tijd hielpen orthoptische oogoefeningen de controle over zijn spieren te versterken, en een kleine oogspieroperatie verbeterde de oogstand verder. De Frisby Stereotest werd gedurende zijn hele behandeling gebruikt om te controleren of zijn 3D-zien goed bleef.
Tegenwoordig werken de ogen van Henry comfortabel samen en is zijn dubbelzien verdwenen. Dit is zijn verhaal.
Wanneer merkte je voor het eerst dat je ogen niet altijd goed gericht waren en niet goed samenwerkten?
Het werd voor het eerst opgemerkt toen ik op de basisschool zat (ik ben nu 16). Mijn ouders zagen dat mijn linkeroog afdwaalde en los van mijn rechteroog bewoog – het zag er een beetje "wiebelig" uit, vooral als ik moe was. Ik zag ook dubbel, soms zelfs driedubbel, al had ik geleerd dat te corrigeren door mijn ogen terug in positie te "klikken" – behalve als ik erg moe was. Ik vertelde het mijn ouders en zij regelden dat ik werd onderzocht. Op school was het niet opgemerkt, en toen ik op mijn vierde naar school ging, was er geen visusscreening.
Hoe bewogen je ogen? Had je op school problemen met zien of scherpstellen?
Het bleek dat ik scheelzag met mijn linkeroog, wat betekende dat het naar buiten afdwaalde als ik moe was of ontspande. Ik was nogal onhandig en had soms moeite om het whiteboard te lezen. Ik was toen niet zo goed in balsporten of voetballen met mijn klasgenoten.
Had je een bril nodig?
Nee. Ik heb altijd een gezichtsscherpte van 20/20 gehad. Het probleem zat niet in mijn zicht zelf – maar in de spieren rond mijn linkeroog, die het niet goed gericht hielden. Als mijn oog afdwaalde, zag ik dubbel.
Wat gebeurde er toen je werd doorverwezen naar een orthoptist?
Ze volgden mijn zicht een paar jaar en probeerden een ooglapje, maar dat hielp niet. Daarna kreeg ik oefeningen voor visuele training – ze wilden kijken of ik de controle over mijn "wiebelige" oog met oefeningen kon versterken, omdat ze wisten dat ik het stil kon houden als ik me echt concentreerde. Elk halfjaar ging ik op controle en werd ik getest met de Frisby Stereotest. Die vond ik leuk, en die kon ik – dus ik wist dat ik diepte zag als ik me concentreerde. Toen ik wat ouder was, werd besloten dat een operatie zou helpen. Ik werd geopereerd toen ik 12 jaar was (Year 8 in het Britse schoolsysteem).
Wat gebeurde er tijdens de operatie?
Ze maakten een kleine incisie in de spier van mijn linkeroog om die strakker te zetten en de controle te verbeteren. Daarna bleef ik een tijdje thuis van school terwijl de hechtingen genazen, en ik had een paar weken lang regelmatig oogdruppels nodig.
Wat moest je na de operatie doen?
Ik moest thuis oogoefeningen blijven doen. Bij een ervan werd een afbeelding van twee katten naast elkaar gebruikt – ik moest mijn ogen zo richten dat er in het midden een "derde kat" verscheen, en die 10–15 seconden vasthouden. Bij een andere oefening werd een kaart met een stippellijn gebruikt, waarbij ik me op één stip tegelijk concentreerde en die enkel en scherp hield, zonder twee beelden naast elkaar te zien. Ze waren best leuk, maar ook zwaar – ik moest 's ochtends en 's avonds ongeveer vijf minuten oefenen. (Let op: 2 van de kaarten voor visuele oefeningen zijn hieronder afgebeeld.)
Heeft de behandeling bij jou gewerkt? Hoe is je zicht nu?
Het gaat goed. Mijn oog wiebelt nu bijna nooit meer, zelfs niet als ik moe ben. Ik doe nog af en toe oefeningen voor visuele training om de spieren sterk en goed gericht te houden – wat mijn orthoptist "onderhouds"-training noemt. Als ik voel dat mijn oog begint af te dwalen, doe ik de oefeningen een week of twee en dan is het weer in orde. Daarna doe ik ze misschien over een paar maanden weer als dat nodig is.
Hoe kijk je terug op je traject met je ogen?
Hoewel ik mijn oog nog steeds kan laten afdwalen als ik dat wil – ik noem dat naar mijn eigen speciale "zichtwereld" gaan – zijn mijn ogen meestal goed gericht en werken ze goed samen. Ik heb een goede diepteperceptie en zie niet dubbel. Ik kan niet met zekerheid zeggen dat alles wat ik nu voel door de behandeling komt, maar ik voel me absoluut gelukkiger en zelfverzekerder. Misschien komt dat deels ook gewoon door het ouder worden – maar ik zie het nog steeds graag als mijn "superkracht" dat ik mijn ogen zo kan bewegen!
Wat is visuele training?
Visuele training is een gestructureerd, wetenschappelijk onderbouwd behandelprogramma dat is ontworpen om de samenwerking tussen ogen en hersenen te verbeteren. Het kan bestaan uit:
- Oogoefeningen
- Activiteiten die scherpstellen, volgbewegingen en coördinatie versterken
- Soms het gebruik van glazen of prisma's
Wat ouders kunnen doen:
De juiste hulp in een vroeg stadium kan een ingrijpend verschil maken voor de visuele ontwikkeling van uw kind.
Vroege beoordeling en interventie zijn essentieel. Als uw kind tekenen van scheelzien of een lui oog vertoont of andere problemen met zien heeft, is het verstandig om met uw huisarts te overleggen en een volledig oogonderzoek te laten doen – bij voorkeur door een behandelaar met ervaring in het zien van kinderen.